Redemptoristen: bezielde mensen.

Een van de reacties in het gastenboek van deze website luidde ooit: 'De redemptoristen hebben veel en zeer goed werk gedaan in Suriname. Hulde en dank aan hen allen'

Het doet je als redemptorist goed om zo'n reactie te lezen. Want redemptoristen willen toch mensen zijn die zich in naam van het Evangelie inzetten voor maatschappij en medemens. Want redemptoristen willen toch mensen verlossen uit hun onvermogen, zoals Jezus Redemptor (Verlosser) dat deed. Aan Jezus de Verlosser ontlenen redemptoristen hun naam. En ze hebben als devies: Copiosa apud Eum redemptio (vertaald: Bij Hem is overvloedige verlossing, Psalm 130). Ze zetten de afkorting ‘C.Ss.R’ achter hun naam - ten teken dat ze tot de Congregatio Sanctissimi Redemptoris, tot de Congregatie van de Allerheiligste verlosser, behoren.

De stichter van de redemptoristen is de heilige Alfonso (of: Alphonsus) M. de' Liguori, die in Napels leefde van 1696-1787. In 1732 stichtte hij de Congregatie van de Allerheiligste Verlosser. Om de naam van deze gemeenschap enigszins te kunnen begrijpen, moet men weten dat God in de tijd van Alphonsus veelal beleefd werd als een God van macht, als een God van willekeur, als een God die te vrezen viel. Met dit kwalijke godsbeeld worstelden ook de vele armen, met name de paupers van het platteland. De armen voelden zich de dupe van God, kerk en adel. De getalenteerde intellectueel Alphonsus werd geraakt door deze schrijnende armoede op spiritueel en materieel gebied. Voor de verlatenen, de verworpenen der aarde, wilde hij opkomen. Daarom stichtte hij in 1732 zijn gemeenschap van bezielde mannen. Daarnaast stond hij samen met zuster Celeste Crostarosa (1696-1750) aan de wieg van de Orde van de Redemptoristinnen.

In het boek Menslievendheid moet ik aanzeggen (Dabar/Boekmakerij Luyten - 1994) heeft pater Henk Manders z.g. een ontroerende schets neergezet van Alphonsus. Manders begint zijn betoog met woorden uit een conferentie van Alphonsus voor zijn medebroeders: 'Een innige liefde, een bijzondere genegenheid moet ons bezielen voor hulpbehoevende en in de steek gelaten mensen.' Manders schrijft dat de pastoraal van Alphonsus bedoeld was om gewone mensen het leven mogelijk te maken. Alphonsus verkondigde de mensen dat God hen uitzinnig liefheeft: 'God is op zoek naar jou en mij. Hij geeft ons Jezus. En jij en ik zullen op onze beurt uitzinnig van God houden in een onbaatzuchtige overgave.' Met nooit aflatende ijver verkondigde Alphonsus het Evangelie vanaf de preekstoel én… vanaf zijn schrijftafel. Want het woord was Alphonsus lief. Hij schreef veel - met als bestseller zijn beroemde moraal-handboek, de Theologia Moralis. Van al zijn geschriften geldt, - zo zegt Manders - dat ze geschreven zijn: 'Opdat de mensen kunnen leven'.

Hoe leefde Alphonsus het leven? Een enkel voorbeeld. Als bisschop verkocht Alphonsus zijn bisschoppelijke koets om aan geld voor zijn armen te kunnen komen. De man die met regelmaat leed aan zware hoofdpijnaanvallen - gevolg van zijn te nauwgezet leven? - verzuchtte: 'Ik kan het niet verdragen om de muilezels bijna het hele jaar op stal te zien staan en de koetsier in de herberg, en ondertussen schreeuwen de armen om hulp en heb ik niets om hen te geven.'

De tijd gaat verder, de beleving van God verandert, het spiritueel klimaat verandert, de wereld wordt doorzichtig, hoge techniek doet zijn intrede, muilezels en koetsiers zijn verdwenen, alleen de armen niet. De Congregatie heeft zich wereldwijd verspreid in zo’n zestig landen. Wie iets meer van de wereldcongregratie wil weten, klikke eenvoudig op www.cssr.com.

De huidige redemptoristen proberen op eigentijdse wijze mensen verlossing aan te reiken opdat 'de mensen kunnen leven'. Zij leven naar wat hun leefregel als ideaal schetst: De congregatie volgt het voorbeeld van onze zaligmaker Jezus Christus door aan armen het woord van God te verkondigen in de geest van Jezus: 'Hij heeft Mij gezonden om aan armen de goede boodschap te brengen'. De redemptoristen voelen zich geroepen om in pastorale noodsituaties aan de kant van de mensen te gaan staan: luisterend én inspirerend. Met aandacht voor het woord, met eerbied voor het Woord, met inzet voor de kwetsbare mens, met toewijding aan de zinzoekende mens. Maar altijd is er de speciale aandacht voor de verworpenen der aarde.

Er leven zo’n ruim 80 redemptoristen in Nederland - in een communiteit of meer alleen. Hun voornaamste pastorale activiteiten concentreren zich in Wittem, Roermond, Nijmegen en Zenderen. Als relatief nieuw fenomeen is er de Vereniging Scala, waar leken hun betrokkenheid bij de redemptoristen gestalte geven. Ook en met name de verbondenheid met de redemptoristen in andere landen van Europa wordt steeds hechter.

De congregatie van Alphonsus heeft door de tijd grote persoonlijkheden voortgebracht: Gerardus Majella, Clemens Maria Hofbauer, Peerke Donders etc. Nederlandse redemptoristen hebben altijd 'veel en zeer goed werk gedaan' in eigen land, in Brazilië, in Suriname. De levensbeschrijving van enkele redemptoristen van vandaag kunt u vinden op deze website.

Het devies moge waargemaakt worden door wie zich redemptorist noemt en door al degenen die zich met de redemptoristen verbonden voelen:

Copiosa apud Eum redemptio.